Kwaliteit

Herstelplan voor ijkbasis op de Loenermark

Op een prachtige plek ten zuidwesten van Loenen is een wat sleetse, betonnen tafel te zien met daarbij een informatiebord. Regelmatig houden zich er enkele vrijwilligers op, die vroeger bij het Kadaster werkten. Van de vele recreanten die regelmatig op de Loenermark fietsen, neemt echter bijna niemand de moeite om af te stappen. Ze weten niet dat er op deze plek iets bijzonders is.

Fraaie techniek

De ijkbasis is veel groter dan je zou denken op basis van die ene tafel: het geheel strekt zich uit over ruim 576 meter. Tussen begin- en eindpunt staan betonnen paaltjes, onder de grond bevinden zich kelders. Overwoekerd door de natuur is van dit alles echter vrijwel niets te zien.
Dat is jammer. Want de ijkbasis vertegenwoordigt een fraai stukje techniek uit de tijd dat laser en gps nog niet bestonden. De vlakke zandgrond van Loenermark leende zich in de jaren vijftig van de vorige eeuw uitstekend voor het bouwen van een ijkbasis, doordat het een van de meest stabiele bodems van Nederland is. Landmeters en bouwlieden kwamen naar deze plek om hun meetapparatuur te ijken. Ze monteerden hun instrumenten op de tafels. De feitelijke meetpunten bevinden zich onder de grond.

Rijksmonument

De betonnen meetconstructie is een zeldzaamheid. Volgens internationale afspraak had er in elk Europees land een ijkbasis moeten komen, maar alleen op de Loenermark en bij München zijn ze daadwerkelijk gebouwd. Door de komst van gps-meting werd de ijkbasis in 2000 buiten gebruik gesteld en tot gemeentelijk monument verklaard. In mei 2017 is de status van rijksmonument toegekend.

Beleefbaar maken

GLK werkt in dit project samen met gemeente Apeldoorn, het Kadaster, stichting De Hollandse Cirkel en provincie Gelderland. Met deze partners wil GLK de bijzondere techniek van de ijkbasis die een tijdlang erg belangrijk is geweest, zichtbaar houden voor de volgende generaties. Daarbij is het ook de bedoeling om de ijkbasis voor jong en oud beleefbaar te maken, met nieuwe informatiepanelen en excursies maar ook door een koppeling met social media. In 2016 heeft GLK haar bouwkundige kennis beschikbaar gesteld voor het schrijven van een herstelplan. De herstelwerkzaamheden gaan in 2017 van start.

Herstelplan voor ijkbasis op de Loenermark

De ijkbasis op de Loenermark vertegenwoordigt een fraai stukje techniek uit de tijd dat laser en gps nog niet bestonden

Bekijk meer